Kỹ thuật bẻ cua trong đua xe F1
Kỹ thuật F1

Kỹ thuật Bẻ cua trong đua xe F1

Kỹ thuật bẻ cua trong đua xe công thức 1

Bẻ cua là vấn đề sống còn đối với các môn đua xe và Công thức 1 cũng không ngoại lệ. Nó toát lên một cách rõ ràng trình độ và kỹ năng điều khiển của tay đua. Một tay đua đỉnh cao có thể tận dụng lợi thế lúc bẻ cua và tạo nên sự khác biệt giữa thắng và thua.

Nguyên tắc cơ bản của việc vào cua hiệu quả là ‘kéo cung tròn’. Lốp của xe đua chỉ có một lượng nhất định độ bám. Nó bao gồm độ bám dọc bánh xe (longitudinal grip) khi dùng phanh hoặc tăng ga và độ bám phương ngang mặt bánh xe (khi chiếc xe vào cua thì lực li tâm đẩy chiếc xe theo phương ngang hướng ra ngoài cung tròn). Các tay đua phải biết tận dụng đồng thời cả phanh, góc cua và ga để tận dụng hết độ bám đường. Việc bẻ cua phụ thuộc nhiều vào kĩ năng lái của tay đua, người giỏi nhất là người có thể vận dụng tối đa lốp xe càng lâu càng tốt.

Oversteer (tạm dịch là “cua già” là khi bẻ lái ở tốc độ cao, xe có khuynh hướng ngoặt quá nhiều vào bên trong so với ý định của người lái) và understeer (“cua non”, ngược lại với cua già) được dùng để đánh giá cách mà chiếc xe vào cua. Bằng cách xét xem phần nào (trước/sau) của chiếc xe bị trượt trước. Cua non là khi phần trước mất grip và chiếc xe đi ra phía ngoài theo lực li tâm (nôm na là bánh trước mất grip, xe không ăn cua như ý ,muốn). Cua già là khi phần sau bị trượt và chiếc xe có xu hướng xoay về phía trước giống như ta chạy xe hơi thường mà dùng thắng tay thì bị như vậy vì khi thắng 4 bánh bị lock, trọng lực đổ lên 2 bánh trước nên bám đường tốt hơn 2 bánh sau và kết quả là phần đít bị sà lên phí trước.

Understeer thì vốn là không sao, chỉ cần giảm tốc là grip khôi phục lại ngay, đó là lý do hầu hết các chiếc xe trên đường đều được thiết lập cua non. Nhưng nó lại làm chậm chiếc xe cho nên các kĩ sư khung gầm (chassis) F1 tránh understeer ra. Oversteer thì ngược lại, rất không ổn. Nếu các tay lái không điều khiển góc cua và ga hợp lí thì bị xoay vòng ngay. Chassis được thiết kế oversteer có thể giúp các tay lái vô cua tốt hơn understeer, cho phép các tay lái vào cua ở tốc độ cao hơn và giữ tốc độ cao hơn sau khi ra cua.

Bo cua gồm 3 giai đoạn, turn-in (tạm dịch là vào cua), apez (tạm dịch là đỉnh cua) và exit (thoát cua). Turn in chỉ chung khái niệm hướng chiếc xe vào 1 góc, lúc này, trọng lượng dồn lên phía trước làm cho xe oversteer nên giúp tay lái bẻ cua. Apex là chỗ mà turn in và exit giao nhau. Các tay đua có thể chọn cho mình các điểm apex khác nhau, có thể sớm hơn hoặc muộn hơn. Điểm apex muộn giúp tăng tốc sớm hơn để băng cua (tím đoạn thẳng tốt nhất để thoát cua). Và giai đoạn thoát cua là lúc thể hiện trình vào ga của các tay lái (vì traction control bị cấm nên các driver phải tự mình vào ga hợp lí tránh wheel spin).

cornering1.gif
cornering2.gif

Độ bám đường cung tròn cũng bị ảnh hưởng bởi mặt đường, đường ẩm hoạt dơ làm cho độ bám giảm rõ rệt và còn phụ thuộc vào góc camber của mặt đường (nôm na là độ nghiêng vào phía trong của khúc cua, tất nhiên là nghiêng vào trong chứ không ái làm nghiêng ra ngoài cả). Tay đua tốt nhất là người có thể phán đoán được giới hạn khi vào cua và thực hiện được giới hạn đó càng thường xuyên càng tốt.

Please follow and like us:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *